Reklama

Rola sakramentu chrztu św. w życiu chrześcijanina

2019-01-08 12:01

Ks. Adam Lechwar
Edycja sandomierska 2/2019, str. IV

Ks. Adam Stachowicz
W Wigilię Paschalną Biskup włącza do wspólnoty Kościoła nowych członków

„Jaki chrzest?! Księża mogą katechizować lud, ale lud i tak wie swoje. W polskiej tradycji zamiast «chrztu» mamy więc «chrzciny»! Kościelny obrzęd polania wodą to przecież zwykle tylko konieczny wstęp do grubszej imprezy w domowych pieleszach, gdzie rodzice przepijają do chrzestnych, a ci nie pozostają im dłużni. I tak aż do czasu, gdy na stół nie wejdzie specjalność pani domu – zrazy... A wódeczka i zrazy, to przecież nie okoliczności sprzyjające roztrząsaniu teologicznych subtelności. Więc – zdrowie małego! Tą aklamacją polscy katolicy czczą powiększenie się wspólnoty Kościoła powszechnego o nowego członka, który nieświadom doniosłości chwili, śpi sobie spokojnie w beciku” – to dosyć prowokacyjny tekst Szymona Hołowni

Tekst Szymona Hołowni znajduje się w jego książce pt. „Kościół dla średnio zaawansowanych”i wydaje się nie tylko intelektualnym sporem o słowa oraz nazwy. Rzeczywistość pragmatyki chrześcijańskiego życia kształtowanego przez popkulturę staje się wyzwaniem współczesnego Kościoła jako wspólnoty wiary. Winna być także troską poszczególnych katolików pragnących zachować we współczesnym święcie własną chrześcijańską tożsamość.

Święto Chrztu Pańskiego zamyka liturgiczny obchód tajemnicy Wcielenia Syna Bożego i rozpoczyna tzw. okres zwykły. W polskiej rzeczywistości to przejście jest dosyć łagodne i długie ze względu na zachowanie tradycji śpiewu kolęd do święta Ofiarowania Pańskiego i trwający czas wizyty duszpasterskiej. Daje ono jednak dobrą okoliczność, by poza katechezą szkolną oraz chrzcielną dla rodziców i rodziców chrzestnych, poprzedzającą chrzest dziecka, podjąć szerszą refleksję nad misterium sakramentu chrztu św., które niesie ze sobą głęboką rzeczywistość.

Janowy chrzest, któremu poddawali się Żydzi nad Jordanem i od którego Chrystus rozpoczął swoją publiczną działalność, choć jest znakiem nawrócenia i wyraża chęć odmiany życia, zawiera w sobie rzeczywistość o wiele uboższą od znanego nam sakramentu, który jest pierwszym na drodze życia wiary. Chrzest bierze swoją nazwę od głównego obrzędu, przez który jest udzielany – zanurzenie w wodzie lub polanie głowy wodą. Chrzcić (gr. baptizein) oznacza zanurzyć, pogrążyć w wodzie. Stanowi to jednak zewnętrzny znak duchowej rzeczywistości dokonującej się w Chrystusie, z którym łączy się każdy, kto przyjmuje ten sakrament. Ochrzczony zostaje zatem zanurzony (jak w wodę) w śmierci Chrystusa, z której powstaje (wynurza się) przez zmartwychwstanie z Nim jako „nowe stworzenie” (por. 2 Kor 5,17). Stąd sakrament chrztu nazywa się też obmyciem odradzającym i odnawiającym w Duchu Świętym.

Reklama

Ponieważ jest to pierwszy sakrament inicjacji chrześcijańskiej, ma on kapitalne znaczenie dla życia duchowego, tożsamości dziecka Bożego, a także zaistnienia we wspólnocie Kościoła. Za jego pośrednictwem dokonuje się jedyne w swoim rodzaju i niepowtarzalne przejście człowieka do nowego i definitywnego życia z Bogiem. Procesowi temu towarzyszy konieczność dokonania wyboru dotyczącego ostatecznego przeznaczenia człowieka. Potrzeba przyjmowania chrztu wynika z nauki Pana Jezusa, który powiedział: „Jeśli się ktoś nie narodzi z wody i z Ducha Świętego, nie może wejść do Królestwa Bożego” (J 3,5), czy też na innym miejscu: „Kto uwierzy i przyjmie chrzest, będzie zbawiony; a kto nie uwierzy, będzie potępiony” (Mk 16,16). Ponieważ człowiek pragnie życia wiecznego, czyli niekończącego się szczęścia, a także zbawienia ze swoich słabości, grzechów i śmierci, dlatego decyduje się uwierzyć Temu, który takie życie oferuje i przyjąć znak przynależności do Niego, czyli chrzest. To jest fundament decyzji i trwania w niej mimo zmieniających się warunków zewnętrznych.

Jak wielką wagę przywiązuje Kościół do chrztu św. świadczy chociażby fakt, że oprócz zwyczajnych szafarzy chrztu, którymi są biskup, prezbiter (kapłan) oraz diakon w razie konieczności, np. niebezpieczeństwa śmierci lub niemożność spotkania osoby duchownej przez długi czas, ochrzcić może każda osoba. Chodzi o wolę uczynienia tego, co czyni Kościół, gdy chrzci. Do istoty należy też wypowiedzenie trynitarnej formuły chrzcielnej: „N. (imię dziecka), ja ciebie chrzczę w imię Ojca i Syna, i Ducha Świętego. Amen”.

O powszechnej odpowiedzialności za doprowadzanie tych, którzy nie poznali Pana Jezusa do wiary i chrztu, świadczą słowa Zbawiciela z Góry Wniebowstąpienia: „Idźcie więc i nauczajcie wszystkie narody, udzielając im chrztu w imię Ojca i Syna, i Ducha Świętego (Mt 28, 19-20). – To misja każdego chrześcijanina – mówi ks. Marek Kuliński, odpowiedzialny w diecezji sandomierskiej za przygotowanie do sakramentu chrztu osób dorosłych. – Pewna kobieta – kontynuuje – zapragnęła przygotować się i przyjąć chrzest, patrząc na codzienną troskę o nią jej męża. „Był dla mnie tak dobry” – mówiła – „że ja, nie znająca tak życzliwej miłości, byłam urzeczona jego postawą i sama zapragnęłam przyjąć chrzest, by być dobrą jak on”.

Ta powinność troski o doprowadzenie do chrztu powstaje szczególnie między rodzicami i ich dziećmi. Pragną oni dla swego potomstwa wielkiego dobra. Starając się o dobra doczesne, takie jak zdrowie, prawidłowy rozwój, wykształcenie, pozycja społeczna, nie powinni zaniedbać troski o dobra duchowe, nadprzyrodzone i wieczne. Dbałość o rozwój duchowy zasadzony na sakramencie chrztu powinni wykazywać wszyscy ochrzczeni, tak by mogli posłużyć innym, szczególnie nieznającym Boga, a pragnącym Go poznać swoim świadectwem życia i możliwością pełnienia różnych posług w Kościele, w tym posługi ojca i matki chrzestnej. Spotyka się bowiem w realiach życia sytuacje, w których rodzice, chcący ochrzcić dziecko, wskazują jako rodziców chrzestnych osoby niedojrzałe religijnie, niepraktykujące czy wręcz żyjące w gorszący sposób. Tłumaczą przy tym, że nie mają ani w rodzinie, ani w sąsiedztwie nikogo, kto odpowiadałby wymaganiom postawionym przez duszpasterza. Jeśli sami rodzice ani chrzestni nie zapewniają chrześcijańskiego wychowania dzieci, duszpasterz może opóźnić czas udzielenia sakramentu, a w niektórych rażących sytuacjach nawet go odmówić. Odkłada się w takiej sytuacji decyzje o przyjęciu Chrystusa, tak by osoba dorosła i sama – wierząc – podjęła decyzję o chrzcie. Wiara w przypadku chrztu osoby dorosłej jest koniecznym warunkiem jego udzielenia. Winna to być nie tylko wiara formalna, lecz taka, która kształtuje życie człowieka i wynika z przeświadczenia, że jest on nierozłącznie związany z Tym, który umarł za ludzi i dla nich zmartwychwstał.

Przy chrzcie dzieci taki dojrzały rodzaj wiary wymagany jest od rodziców lub rodziców chrzestnych. Stąd chrzest bywa często nazywany sigillum, czyli pieczęcią wiary. Nie można tej pieczęci odcisnąć w powietrzu czy na płynącej wodzie, potrzebny jest pewien stan stałości, czyli praktyki wiary wyrażanej uczynkami (por. Jk 2,14-19).

Rodzice, którzy chcą ochrzcić dziecko, a są świadomi pewnych braków w dziedzinie przeżywania wiary ich samych czy planowanych chrzestnych, powinni skorzystać z różnych form gruntujących wiarę proponowanych przez Kościół. Są przecież organizowane różne formy katechezy dla dorosłych. Może to być formacja w ramach Ruchu Światło-Życie albo na Drodze Neokatechumenalnej. Z powodu rozmaitych okoliczności, które sprawiły, że osoby dorosłe nie mają tego sakramentu, Kościół prowadzi przygotowanie do chrztu osób dorosłych. Proces ten nazywamy katechumenatem. – W Adwencie rozpoczęło się przygotowanie osób dorosłych do sakramentu chrztu – mówi ks. Marek. Są to w naszej diecezji dwie osoby dorosłe i czworo dzieci powyżej siódmego roku życia. Jest to bardzo ważne, bo osoby, które wyrażą w tak oficjalny sposób pragnienie chrztu, Kościół otacza szczególną troską modlitwy, wspiera ich przez katechistów, a w razie śmierci jeszcze przed przyjęciem tego pierwszego sakramentu wtajemniczenia chrześcijańskiego, uznaje ich prawo do katolickiego pogrzebu. W Wielkim Poście w procesie przygotowań następują skrutinia (badania, doświadczenia, próby) w czasie których następuje wybór imienia, wyznanie wiary i przyjęcie Modlitwy Pańskiej. Uroczysty chrzest następuje w katedrze sandomierskiej w Wigilię Paschalną, po czym następuje dalsze przygotowanie do korzystania z innych sakramentów, np. pokuty i pojednania.

W kwestii przydzielenia dogodnego miejsca przygotowania do sakramentu chrztu należy zgłosić się na adres: Kuria Diecezjalna w Sandomierzu, ul. Mariacka 9, tel. 15 644 56 26, e-mail: kuria@sandomierz.opoka.org.pl .

Tagi:
chrzest

Reklama

Przygotowanie do chrztu w Kościele starożytnym

2019-03-13 10:57

Ks. Julian Nastałek
Edycja świdnicka 11/2019, str. VII

„Gdy ktoś chciał stać się chrześcijaninem, musiał – od czasów apostolskich – przejść pewną drogę i wtajemniczenie złożone z wielu etapów” (Katechizm Kościoła Katolickiego)

Wikimedia Commons
Starożytne baptysterium, Nocera Superiore, Włochy

Do V wieku dominowało w Kościele udzielanie chrztu osobom dorosłym, co domagało się ich właściwego przygotowania. W związku z tym powstała instytucja katechumenatu (gr. katecheo – rozbrzmiewać, brzmieć w uszach), a odbywających w nim formację nazwano katechumenami. Tertulian określił ich również mianem „słuchających”, ze względu na przynależne im prawo słuchania słowa Bożego. Katechumenat to zatem szczególny czas dojrzewania w wierze dzięki słuchaniu głosu Pana rozbrzmiewającego w Jego Kościele, którego celem jest definitywne wszczepienie w Chrystusa i Kościół przez sakramenty chrześcijańskiego wtajemniczenia. Katechumen mógł uczestniczyć w celebracji liturgii do homilii, a następnie musiał opuścić zgromadzenie, gdyż w sprawowaniu liturgii eucharystycznej mogli brać udział wyłącznie ochrzczeni. Mimo tych ograniczeń katechumeni już przynależeli do rodziny chrześcijańskiej. Obrzędy wstąpienia do katechumenatu przewidywały naznaczenie czoła znakiem krzyża, co było traktowane jako wyraz przynależności, choć jeszcze nie w sposób sakramentalny, do Chrystusa Pana.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Abp Jędraszewski: Krzyż to nie drzewo hańby - to drzewo życia

2019-03-19 07:22

- Krzyż przedstawiony jako drzewo życia - nie hańby, nie potępienia, nie martwych belek niosących śmierć. Drzewo życia. Bo właśnie umierając na krzyżu, Chrystus dał tym wszystkim, którzy w Niego – Zbawiciela i Odkupiciela – uwierzyli, dał życie - mówił abp Marek Jędraszewski w kościele stacyjnym - Bazylice św. Michała Archanioła i św. Stanisława Biskupa Męczennika w Krakowie na Skałce.

Joanna Adamik/Archidiecezja Krakowska

Przeor klasztoru na Skałce o. Grzegorz Prus OSPPE wyjaśnił, że tradycja liturgicznego wędrowania papieża po kościołach stacyjnych w Rzymie trwała do początków XIV wieku, a po przerwie przywrócono ją w wieku XX. Wytłumaczył, że duchowość liturgii stacyjnej koncentruje się wokół elementu pokutnego i ukazuje miasto jako przestrzeń świętą, a przybycie biskupa do poszczególnych świątyń umacnia jedność Kościoła.

Przeor przywitał metropolitę krakowskiego i podkreślił duchowe połączenie z Bazyliką św. Klemensa w Rzymie, która w tym czasie jest świątynią stacyjną.

W homilii abp Marek Jędraszewski, odnosząc się do słów Ewangelii, zaznaczył, że mówi ona o miłosierdziu, które jako ludzie mamy sobie okazywać, by móc dostąpić go od Boga. Ewangelia ta zawiera dwa wezwania o charakterze negatywnym: nie sądźcie i nie potępiajcie oraz dwa o charakterze pozytywnym: dawajcie i odpuszczajcie.

– Oto pełna prawda o Bożym miłosierdziu, które domaga się także abyśmy i my byli miłosierni na wzór Ojca. Ta prawda znajduje swoje najbardziej głębokie urzeczywistnienie i swój wyraz w Krzyżu Pana naszego Jezusa Chrystusa.

Metropolita przypomniał, że równoległym kościołem stacyjnym w Rzymie jest Bazylika św. Klemensa papieża. To dom, w którym według tradycji mieszkał św. Klemens – czwarty z papieży. Św. Klemens zginął podczas prześladowań Domicjana pod koniec I wieku. Arcybiskup wyjaśnił, że w tej bazylice w niezwykły sposób przemawia mozaika krzyża umieszczona w apsydzie górnej bazyliki.

– Krzyż przedstawiony jako drzewo życia – nie hańby, nie potępienia, nie martwych belek niosących śmierć. Drzewo życia. Bo właśnie umierając na krzyżu, Chrystus dał tym wszystkim, którzy w Niego – Zbawiciela i Odkupiciela – uwierzyli, dał życie. I stąd te cudowne żywe gałązki, które odchodzą od filaru samego krzyża.

Arcybiskup tłumaczył, że wokół tego krzyża znajduje się 12 gołębi, które symbolizują 12 Apostołów. Widnieją tam także dwie postaci: Matki Najświętszej i św. Jana oraz zwierzęta zbliżające się do wody tryskającej z krzyża, która symbolizuje wody chrztu świętego. Metropolita wyjaśnił, że poniżej znajduje się bazylika dolna, a pod nią miejsce, gdzie mieszkał św. Klemens.

– Znajdujemy tam szczególny architektoniczny zapis wczesnego zmagania dwóch światów. Z jednej strony są tam fragmenty Mitreum – świątyni pogańskiej (…) a obok tego pozostałości domu, który zapewne służył jako schronienie, ale także jako pierwszy kościół dla grupki chrześcijan skupionych wokół św. Klemensa.

Następnie arcybiskup wspomniał wielkie prześladowania pierwszych chrześcijan, spalenie Rzymu przez Nerona czy pokazowe pozbawianie życia chrześcijan w Koloseum.

– Ileż trzeba było mieć wtedy wiary, że krzyż ostatecznie zwycięży, ile trzeba było męczeńskiej krwi chrześcijan, by mogły się rodzić nowe pokolenia, składające się na wielką wspaniałą historię Kościoła, Kościoła, który właśnie dzięki męczeńskiej krwi chrześcijan stawał się ciągle silny, młody na wzór Chrystusa. Wielka historia zwycięskiego krzyża, wielka historia prawdy, która z tego krzyża nieustannie płynie z pokolenia na pokolenie wszędzie tam, gdzie dociera Ewangelia. Prawda o miłosierdziu, o tym że ponad wstyd, upadek i upokorzenie jest gest miłości miłosiernej, dzięki której Bóg Ojciec w swoim Synu, mocą Ducha Świętego przygarnia nas do siebie i czyni nas na nowo swoimi dziećmi.

Na zakończenie homilii metropolita krakowski podkreślił, że dzisiejsze rozważanie krzyża jako drzewa życia, w kościele na Skałce łączy się ze wspomnieniem męczeńskiej śmierci św. Stanisława i wielu innych braci i sióstr, którzy za św. Andrzejem powtarzali: „Witaj krzyżu moja jedyna nadziejo”.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Kard. Barbarin: „domniemanie niewinności” powodem decyzji papieża

2019-03-19 20:57

pb / Lyon (KAI)

„Domniemanie niewinności” było powodem papieskiej odmowy przyjęcia dymisji, jaką kard. Philippe Barbarin złożył na ręce Franciszka. Poinformował o tym sam arcybiskup Lyonu w komunikacie opublikowanym na stronie internetowej archidiecezji liońskiej.

YouTube.com

Prymas Galii został 7 marca skazany na sześć miesięcy więzienia w zawieszeniu za niedoniesienie o wykorzystywaniu seksualnym małoletnich, jakiego dopuścił się jeden z księży jego archidiecezji. Jego adwokaci złożyli apelację od wyroku.

W swym komunikacie kard. Barbarin potwierdził, że 18 marca złożył swą „misję w ręce Ojca Świętego”. - Odwołując się do domniemania niewinności, [papież] nie chciał przyjąć tej dymisji. Pozostawił mi swobodę podjęcia decyzji, która wydałaby mi się dzisiaj najlepsza dla życia diecezji liońskiej. Zgodnie z jego sugestią i ponieważ Kościół w Lyonie cierpi od trzech lat, postanowiłem na pewien czas usunąć się i pozostawić kierowanie diecezją wikariuszowi generalnemu-moderatorowi ks. Yves’owi Baumgartenowi. Ta decyzja wchodzi w życie z dniem dzisiejszym - napisał 19 marca prymas Galii.

Zdziwienie tym „niecodziennym” obrotem sprawy wyraził przewodniczący Konferencji Biskupów Francji abp Georges Pontier. Nie spodziewał się on scenariusza „pośredniego między dwoma przewidywalnymi scenariuszami”, czyli przyjęciem dymisji lub jej odrzuceniem i dalszym kierowaniem archidiecezją przez kard. Barbarina.

Metropolita Marsylii przypuszcza, że taka decyzja jest wynikiem „konfliktu między dwoma wymogami”: „poszanowaniem toku wymiaru sprawiedliwości” i „troski o dobro diecezji liońskiej”. Jego zdaniem przyjęcie dymisji kard. Barbarina „nie wydało się papieżowi właściwe, gdyż nie zakończył się proces cywilny”. Franciszek „nie chciał sprawiać wrażenia, że skazuje kardynała, gdy nie rozstrzygnął o tym jeszcze wymiar sprawiedliwości”, dodał abp Pontier w rozmowie z agencją AFP, odnosząc się do złożonej apelacji od wyroku z 7 marca.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Reklama

Najczęściej czytane

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Redaktor Naczelna Tygodnika Katolickiego „Niedziela” wyznaczyła w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Rozumiem